गोदावरी स्वच्छता मोहिम 2025 ही नाशिक शहरातील एक महत्त्वाची मोहीम आहे. मात्र, मनुष्यबळाच्या टंचाईमुळे तिचे कार्य थांबण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. पर्यावरण विभागाने सादर केलेल्या प्रस्तावास महापालिकेने नकार दिला आहे.
🟩 गोदावरी स्वच्छतेसाठी आवश्यक मनुष्यबळाचा अभाव
नाशिक महानगरपालिकेने गोदावरी स्वच्छता मोहिमेसाठी प्रस्तावित केलेल्या ५० अतिरिक्त कर्मचाऱ्यांच्या मागणीला नकार दिला आहे. हा निर्णय मनिषा खत्री यांनी घेतला असून, त्यामागे कारणे स्पष्ट करण्यात आलेली नाहीत.
शहरातील रामकुंड आणि गोडाघाट येथे सध्या सुरु असलेल्या सफाई मोहिमेला कर्मचारी तुटवड्याचा फटका बसतो आहे. पर्यावरण विभागाने हा प्रश्न सोडवण्यासाठी ठोस उपाययोजना आखली होती. मात्र, मनुष्यबळ उपलब्ध न झाल्यामुळे हे प्रयत्न अल्पवयीन ठरू शकतात.
🟩 पर्यावरण विभागाचा प्रस्ताव व त्याला मिळालेला विरोध
पर्यावरण विभागाने अशुद्धता रोखण्यासाठी बाह्य स्त्रोतांकडून मनुष्यबळ घेतले जावे असा प्रस्ताव ठेवला होता. यामुळे मोहिमेला वेग मिळू शकेल, अशी अपेक्षा होती. परंतु, महानगरपालिकेने मंजुरी नाकारल्यामुळे ही संधी हुकली आहे.
सध्या नाशिक महापालिकेच्या घनकचरा व्यवस्थापन विभागात 1,075 कर्मचारी कार्यरत आहेत. तसेच अतिक्रमण विभागात 150 कंत्राटी कर्मचारी आहेत. परंतु, गोदावरीसाठी कोणतीही स्वतंत्र भरती झालेली नाही.
🟩 न्यायालयाचे आदेश आणि प्रत्यक्ष अंमलबजावणीतील अडचणी
गोदावरी प्रदूषण प्रकरणावर न्यायालयाने वेळोवेळी आदेश दिले आहेत. विशेषतः नाशिक महानगरपालिकेला साफसफाईवर भर देण्याचे निर्देश मिळाले आहेत. तरीदेखील अंमलबजावणीत सातत्याने विलंब होत आहे.
महापालिकेने यासाठी स्वतंत्र यंत्रणा तयार केली होती. तथापि, त्यातील कर्मचारी अपुरे असल्याने मोहिमेवर परिणाम झाला आहे.
🟩 नाशिककरांचे मत व स्थानिक कार्यकर्त्यांचा संताप
नाशिक शहरातील नागरिक व पर्यावरणप्रेमींनी या निर्णयाचा तीव्र निषेध केला आहे. त्यांच्या मते, गोदावरी ही शहराच्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक ओळखीचा भाग आहे. त्यावर दुर्लक्ष होणे हे निंदनीय आहे.
स्थानिक नागरिकांनी प्रशासनाच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. “गोदावरीला नदीपेक्षा जास्त भावनिक आणि धार्मिक स्थान आहे,” असे ते म्हणतात.
🟩 सद्यस्थिती आणि संभाव्य धोके
वर्तमान स्थितीत, सफाई कामगारांवर अधिक भार येतो आहे.
यामुळे त्यांच्या कार्यक्षमतेवर आणि मनोबलावर परिणाम होतो आहे.
शिवाय, प्रदूषण वाढण्याची भीती तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
सणासुदीच्या काळात विशेषतः रामकुंड परिसरात मोठी गर्दी होते.
त्यावेळी स्वच्छता न राखल्यास आरोग्याच्या समस्या उद्भवू शकतात.
🟩 पर्यावरण विभागाचे पुढील पावले
पर्यावरण विभागाने आपल्या योजनेत काही बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
आता त्यांनी खाजगी संस्थांकडून मदत घेण्याचा पर्याय खुला ठेवला आहे.
काही स्वयंसेवी संस्था देखील यात सहभागी होण्याची शक्यता आहे.
🟩 उपाययोजना आणि शाश्वत समाधानासाठी नागरिकांचे योगदान
शाश्वत स्वच्छतेसाठी प्रशासन आणि नागरिकांमध्ये समन्वय आवश्यक आहे.
नागरिकांनी सुद्धा आपला सहभाग देणे गरजेचे आहे.
घरगुती कचरा नदीत न टाकणे, नदीकिनारी प्लास्टिकचा वापर न करणे, हे नागरिकांच्या हातात आहे.
🟩 गोदावरी स्वच्छता मोहिम 2025 – येणाऱ्या काळात काय अपेक्षित आहे?
‘गोदावरी स्वच्छता मोहिम 2025’ अंतर्गत प्रशासन, स्वयंसेवी संस्था आणि पर्यावरणप्रेमी नागरिक यांचे त्रिसूत्री योगदान आवश्यक आहे.
जर योग्यवेळी योग्य निर्णय घेतले, तर गोदावरीची प्राचीनता आणि पवित्रता कायम राखली जाऊ शकते.
