प्रस्तावना
५० लाख खर्च नोकरी हा आज भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी मोठा प्रश्न बनला आहे. अमेरिकन स्वप्न आता कठीण झाले आहे.
आजच्या घडीला ५० लाख खर्च नोकरी हा विद्यार्थ्यांचा सर्वात मोठा प्रश्न आहे.”
“विद्यार्थ्यांचे म्हणणे आहे की ५० लाख खर्च नोकरी करूनही परत भारतात यावे लागत आहे.”
अमेरिकेत शिक्षणाचा वाढता खर्च
भारतीय विद्यार्थी अमेरिकेत शिक्षणासाठी प्रचंड रक्कम खर्च करतात. सरासरी ४० ते ५० लाख रुपयांपर्यंत शिक्षणाचा खर्च होतो. काही कोर्सेसमध्ये हा खर्च कोटीपर्यंत पोहोचतो. या शिक्षणासाठी बहुतांश विद्यार्थी शैक्षणिक कर्ज घेतात. त्यामुळे नोकरी मिळाली नाही तर त्यांचा आर्थिक ताण प्रचंड वाढतो.
एका विद्यार्थ्याची कथा
एका भारतीय विद्यार्थ्याने नुकतेच सोशल मीडियावर आपले अनुभव मांडले. त्याने अमेरिकेत शिक्षणासाठी जवळपास ५० लाख रुपये खर्च केले. पण पदवी पूर्ण केल्यानंतर त्याला एकही चांगली नोकरी मिळाली नाही. शेवटी तो भारतात परतला. मात्र इथे मिळालेली नोकरी कमी पगाराची होती. कर्जाचे ओझे मात्र डोक्यावर कायम राहिले.
हे केवळ एका विद्यार्थ्याचे अनुभव नाहीत
या विद्यार्थ्याची कथा अनेकांना लागू होते. अमेरिकेत शिकून परतलेल्या विद्यार्थ्यांना मोठ्या प्रमाणात बेरोजगारीचा सामना करावा लागत आहे. काहींना इंटर्नशिप मिळते, पण कायमस्वरूपी नोकरी नाही. या परिस्थितीमुळे अनेकांचे कर्ज फेडणे कठीण झाले आहे.
अमेरिकन नोकरी बाजारातील बदल
काही वर्षांपूर्वी अमेरिकन कंपन्या परदेशी विद्यार्थ्यांना मोठ्या प्रमाणात संधी देत होत्या. विशेषतः STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) शाखेतील पदवीधरांना चांगली मागणी होती. मात्र आता परिस्थिती बदलली आहे.
- कंपन्या स्थानिक नागरिकांना प्राधान्य देतात.
- व्हिसा धोरणे कठोर झाली आहेत.
- मंदीमुळे भरती प्रक्रिया मंदावली आहे.
भारतीय विद्यार्थ्यांवर याचा परिणाम
भारतीय विद्यार्थी ही सर्वात मोठी आंतरराष्ट्रीय विद्यार्थी समुदाय आहे. अनेकजण आयटी, अभियांत्रिकी किंवा व्यवस्थापन क्षेत्रात पदवी घेतात. पण नोकरी मिळाली नाही तर त्यांच्या करिअरचे गणित बिघडते. घरातून घेतलेली आर्थिक मदत, शैक्षणिक कर्ज आणि परदेशातील जीवनावश्यक खर्च त्यांच्यावर ओझे आणतात.
सोशल मीडियावर वाढलेली चर्चा
सोशल मीडियावर या विषयावर मोठ्या प्रमाणात चर्चा होत आहे. अनेक विद्यार्थ्यांनी स्वतःचे अनुभव शेअर केले आहेत.
- “अमेरिकन ड्रीम” आता पूर्वीसारखे नाही.
- नोकरी बाजार खूप स्पर्धात्मक झाला आहे.
- परदेशी विद्यार्थी आता पर्याय शोधत आहेत.
अमेरिकन ड्रीमचे वास्तव
अमेरिकेतील संशोधन सुविधा, जागतिक दर्जाचे शिक्षण आणि संधी आजही आहेत. पण पदवी घेतल्यानंतर नोकरी मिळेल याची हमी नाही. अमेरिकन ड्रीम आजच्या काळात महागडी जुगारासारखी स्थिती झाली आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी पर्याय
विद्यार्थ्यांनी आता वास्तववादी दृष्टी ठेवणे आवश्यक आहे.
- शिक्षण घेण्यापूर्वी बाजाराचा अभ्यास करणे गरजेचे आहे.
- कर्जाची रक्कम कमी ठेवण्याचा प्रयत्न करावा.
- भारतात किंवा इतर देशांमध्येही पर्याय शोधावेत.
- ऑनलाईन कोर्सेस आणि रिमोट वर्कच्या संधींचा वापर करावा.
पालकांची चिंता
विद्यार्थ्यांइतकीच पालकांची चिंता वाढली आहे. मुलांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी त्यांनी मोठे कर्ज घेतलेले असते. मुलांना योग्य नोकरी न मिळाल्यास हा ताण दुप्पट होतो.
निष्कर्ष
भारतीय विद्यार्थ्यांसाठी अमेरिकेचे स्वप्न अजूनही जिवंत आहे.
पण आता ते गाठणे कठीण झाले आहे.
५० लाख रुपये खर्च करूनही नोकरी न मिळाल्याची उदाहरणे वाढली आहेत.
त्यामुळे परदेशी शिक्षण घेण्यापूर्वी विचारपूर्वक निर्णय घेणे हीच खरी शहाणपणाची गोष्ट आहे.
