1) “डॉ. प्रमोद महाजन व्यसनमुक्ती कार्य हे महाराष्ट्रातील समाजसेवेचे प्रेरणादायी उदाहरण आहे. त्यांनी व्यसनमुक्तीसाठी हजारो मोहिमा राबवल्या.”
“डॉ. प्रमोद महाजन समाजसेवा”
“व्यसनमुक्ती मोहिम”
“प्रेरणादायी व्यसनमुक्ती कार्य”
2) व्यसनमुक्तीसाठी पहिली पायरी
1993 मध्ये त्यांनी चंद्रपूर येथे “अल्कोहोलिक्स अॅनॉनिमस” गटाची स्थापना केली. या गटातून मद्यपींना मोफत सल्ला देण्यात येतो.
3) महिलांसाठी विशेष उपक्रम
1994 मध्ये त्यांनी “अल-अॅनॉन” गट सुरू केला. हा गट महिलांसाठी होता, ज्यांच्या पतींना व्यसनाची समस्या होती.
4) गट आणि स्वयंसेवकांचे काम
आजपर्यंत 120 पेक्षा जास्त गट स्थापन झाले आहेत. 15,000 हून अधिक लोक व्यसनमुक्त झाले आहेत.
5) पुस्तक लेखनातून जनजागृती
डॉ. महाजन यांनी “कऱू या मद्य व्यसनमुक्ती” हे पुस्तक लिहिले. यात व्यसनमुक्तीसाठी सोपी पद्धत समजावली आहे.
6) रेडिओ कार्यक्रमातून प्रेरणा
2012 ते 2016 दरम्यान त्यांनी नाशिकच्या “आकाशवाणी”वर “झाले मोकळे आकाश” हा प्रेरणादायी कार्यक्रम चालवला.
7) तंबाखू व गुटखा बंदीसाठी लढा
त्यांनी तंबाखू आणि गुटखा व्यसनमुक्तीसाठी “निकोटिन अॅनॉनिमस” गट तयार केला.
8) COVID काळातील योगदान
कोविड काळात त्यांनी लोकांसाठी ऑनलाईन सेमिनार घेतले. व्यसनमुक्ती, आरोग्य आणि व्यवसाय विकासावर सल्ला दिला.
9) बालकांसाठी विशेष पुस्तके
त्यांनी “हेल्दी चाइल्ड अपरिंगिंग” हे पुस्तक लिहिले. या पुस्तकाला सर्वोत्तम आरोग्य पुस्तक पुरस्कार मिळाला.
10) घटस्फोटीत महिलांसाठी मदत
2020 मध्ये त्यांनी “ट्रान्सफॉर्मेशन ग्रुप” सुरू केला. यामुळे महिलांना आत्मनिर्भरतेचा आत्मविश्वास मिळाला.
11) भविष्यातील योजना
डॉ. महाजन पुढील काळात महाराष्ट्रातील सर्व जिल्ह्यांमध्ये व्यसनमुक्ती गट सुरू करण्याची योजना आखत आहेत.
12) डॉ. महाजन यांच्या कार्याची सुरुवात कशी झाली?
तरुण वयातच त्यांनी समाजातील व्यसनाधीनतेची समस्या पाहिली. अनेक कुटुंबे उद्ध्वस्त होत होती. डॉक्टर असूनही त्यांनी केवळ उपचारांपुरते काम न करता जनजागृतीचा मार्ग निवडला.
13) व्यसनमुक्तीसाठी त्यांची अनोखी पद्धत
डॉ. महाजन यांचा भर नेहमी मानसिक आधारावर असतो. ते रुग्णांना दोष देत नाहीत. त्यांच्या कार्यशाळांमध्ये आत्मविश्वास वाढवणाऱ्या गोष्टी शिकवल्या जातात.
- रुग्णांना प्रेरणादायी कथा सांगितल्या जातात.
- गटामध्ये एकमेकांना आधार देण्याची पद्धत वापरली जाते.
14) महिला आणि मुलांसाठी विशेष उपक्रम
महिलांना व्यसनाधीन पतींशी सामना करताना अनेक अडचणी येतात.
- “अल-अॅनॉन” गटातून महिलांना मानसिक बळ दिले जाते.
- मुलांसाठी आरोग्य शिक्षण कार्यशाळा घेतल्या जातात.
15) ग्रामीण भागातील व्यसनमुक्ती मोहिम
डॉ. महाजन यांनी केवळ शहरी भागापुरते कार्य मर्यादित ठेवले नाही. त्यांनी ग्रामीण भागात जाऊन व्यसनमुक्ती शिबिरे घेतली.
- गडचिरोली, चंद्रपूर आणि विदर्भातील दुर्गम गावांत त्यांची मोहीम गाजली.
- शेतकरी आणि मजुरांना विशेष मार्गदर्शन केले.
16) व्यसनमुक्त रुग्णांच्या प्रेरणादायी कथा
अनेकांनी त्यांच्यामुळे व्यसन सोडले. काहींनी पुढे जाऊन व्यसनमुक्ती स्वयंसेवक म्हणून काम सुरू केले.
- एका शेतकऱ्याने 15 वर्षांचा व्यसनाधीनपणा सोडून नवे आयुष्य सुरू केले.
- एका तरुणाने व्यसन सोडल्यानंतर इतर 20 लोकांना व्यसनमुक्त केले.
17) डॉ. महाजन यांच्या कार्याची सरकारी पातळीवरील दखल
महाराष्ट्र सरकारने त्यांच्या कार्याचे कौतुक केले आहे.
- 2024 मध्ये त्यांना “आरोग्य सेवक गौरव पुरस्कार” मिळाला.
- महानगरपालिकांनी त्यांचे व्याख्यान आयोजित केले.
18) सोशल मीडियाद्वारे व्यसनमुक्ती जनजागृती
ते सोशल मीडियावरही सक्रिय आहेत.
- फेसबुक व व्हॉट्सॲप गटांमधून व्यसनमुक्तीसाठी टिप्स दिल्या जातात.
- दर महिन्याला ऑनलाइन वेबिनार घेतले जातात.
19) डॉ. महाजन यांचा एक दिवस
त्यांचा दिवस व्यसनमुक्ती कार्यशाळा, रुग्णांना सल्ला देणे आणि लेखन यात जातो.
- सकाळी हॉस्पिटलमध्ये रुग्ण तपासणी.
- दुपारी व्यसनमुक्ती गट बैठक.
- रात्री ऑनलाइन मार्गदर्शन.
20) भविष्याचा आराखडा
- पुढील 5 वर्षांत 50 नवीन व्यसनमुक्ती केंद्रे सुरू करण्याची योजना आहे.
- तरुणांमध्ये तंबाखू आणि गुटखा बंदीबाबत मोठी मोहीम सुरू करण्याचा विचार आहे.
