इस्रायल इराण संघर्ष आता एका निर्णायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. इस्रायलने केलेल्या हल्ल्यामुळे इराणच्या लष्करी नेतृत्वावर थेट परिणाम झाला आहे…इस्रायल इराण संघर्षामुळे मध्य-पूर्वेत तणाव वाढला आहे.
इस्रायल इराण संघर्ष सध्या एका निर्णायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. या संघर्षामुळे संपूर्ण मध्य-पूर्वेत तणावाचे वातावरण आहे. इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्षाने नवे टोक गाठले आहे. इस्रायलने गुरुवारी उशिरा “ऑपरेशन रायझिंग लायन” अंतर्गत इराणवर लष्करी कारवाई सुरू केली. इस्रायलच्या हल्ल्यात इराणचे लष्करप्रमुख जनरल मोहम्मद बाघेरी आणि काही वरिष्ठ अणुशास्त्रज्ञ ठार झाल्याची शक्यता इस्रायलच्या संरक्षण अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे. या कारवाईत इराणच्या अणुउर्जा संवर्धन केंद्रे, क्षेपणास्त्र उत्पादन केंद्रे आणि अण्वस्त्र प्रकल्पांना लक्ष्य करण्यात आले.
या इस्रायल इराण संघर्षात अनेक महत्त्वाचे शास्त्रज्ञही लक्ष्य झाले आहेत. इस्रायलच्या पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी अधिकृत निवेदनात सांगितले, “इराणच्या अण्वस्त्र विकासामुळे इस्रायलच्या अस्तित्वावरच धोका निर्माण झाला आहे. decades पासून तेहरानचे सत्ताधारी इस्रायलच्या नाशाची भाषा बोलत आले आहेत आणि त्यांनी त्या पाठीमागे अण्वस्त्रांचा कार्यक्रम राबवला आहे. इस्रायल अशा अण्वस्त्रांचा बळी बनणार नाही.”
इस्रायल इराण संघर्षाचे परिणाम जागतिक स्तरावर जाणवू शकतात. नेतन्याहू पुढे म्हणाले की, “आता इस्रायलने केवळ शब्द नाही, तर कृतीतून उत्तर दिले आहे. आम्ही नतान्झ येथील इराणच्या मुख्य अणुउर्जा संवर्धन केंद्रावर, अण्वस्त्र संशोधन करणाऱ्या शास्त्रज्ञांवर आणि क्षेपणास्त्र विकास केंद्रावर अचूक हल्ला केला आहे.”
या कारवाईनंतर तेहरानमध्ये जोरदार स्फोटांचे आवाज ऐकू आले आणि हवाई संरक्षण प्रणाली कार्यरत झाली. स्थानिक सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार अनेक ठिकाणी आगीचे लोळ दिसून आले. या हल्ल्यामुळे इराणमधील अणुशास्त्रज्ञांच्या सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे.
आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था (IAEA) ने नुकतेच इराणविरुद्ध 20 वर्षांतील सर्वात कठोर निंदा ठराव मंजूर केला आहे. IAEA च्या निरीक्षकांशी सहकार्य न केल्यामुळे इराणवर ही कारवाई झाली आहे. त्यानंतर इराणने नव्या संवर्धन केंद्र स्थापनेची घोषणा केली आहे आणि जुन्या उपकरणांना अद्ययावत करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या कारवाईमुळे इस्रायल-इराण तणाव अधिक वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्था आणि देशांनी दोन्ही बाजूंना संयम राखण्याचे आवाहन केले आहे.
विशेष म्हणजे, इराणच्या अणुउर्जा कार्यक्रमामुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंता वाढली आहे. इस्रायलच्या मते, इराणकडे आता 9 अणुबॉम्ब तयार करण्याइतकी समृद्ध युरेनियम साठा आहे. त्यामुळे इस्रायलसाठी ही स्थिती असह्य झाली आहे.
इंटरनॅशनल पॉलिसी एक्सपर्ट्स म्हणतात की, हा हल्ला प्रचंड प्रमाणात रणनीतिक परिणाम देणारा ठरू शकतो. यातून पश्चिम आशियात युद्धसदृश स्थिती निर्माण होऊ शकते आणि जागतिक राजकारणावर मोठा परिणाम होईल.
इराणकडून अद्याप अधिकृत प्रतिक्रिया आलेली नाही, पण त्यांनी लवकरच प्रतिहल्ल्याची शक्यता नाकारलेली नाही.
इस्रायलने सुरू केलेल्या ऑपरेशन रायझिंग लायन अंतर्गत इराणवर मोठ्या प्रमाणावर लष्करी कारवाई करण्यात आली आहे. या कारवाईत इराणचे लष्करप्रमुख जनरल मोहम्मद बाघेरी आणि काही वरिष्ठ अणुशास्त्रज्ञ ठार झाल्याची शक्यता इस्रायलच्या अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केली आहे. इस्रायलच्या हल्ल्यात इराणच्या नतान्झ येथील अणुउर्जा संवर्धन केंद्र, क्षेपणास्त्र विकास केंद्रे आणि अण्वस्त्र संशोधन केंद्रे यांना अचूक लक्ष्य करण्यात आले. इस्रायलच्या पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी या कारवाईला इस्रायलच्या अस्तित्वासाठी आवश्यक असल्याचे सांगितले आहे.
या हल्ल्यानंतर तेहरानमध्ये मोठ्या स्फोटांचे आवाज ऐकू आले असून, अनेक ठिकाणी आगीचे लोळ उठले आहेत. आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था (IAEA) ने नुकताच इराणविरोधात निंदा ठराव मंजूर केल्यानंतर हे प्रकरण अधिकच चिघळले आहे. इराणने देखील नव्या अणुउर्जा संवर्धन केंद्राची घोषणा करत जुन्या उपकरणांना अधिक प्रगत तंत्रज्ञानाने बदलण्याचा निर्णय घेतला आहे.
ऑपरेशन रायझिंग लायन अंतर्गत इस्रायलने इराणच्या अण्वस्त्र कार्यक्रमाला रोखण्यासाठी निर्णायक पाऊल उचलले आहे. नेतन्याहू यांच्या मते, इराणकडे ९ अणुबॉम्ब तयार करण्याइतका समृद्ध युरेनियम साठा आहे आणि त्यामुळे इस्रायलला अस्तित्वाचा धोका निर्माण झाला आहे. या कारवाईमुळे पश्चिम आशियात तणाव शिगेला पोहोचला आहे आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर चिंता व्यक्त केली जात आहे.
या घटनाक्रमामुळे दोन्ही देशांमधील संघर्ष नव्या उंचीवर पोहोचला असून, याचे दूरगामी परिणाम जागतिक राजकारणावर होणार असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
The Times of Israel | News from Israel, the Middle East and the Jewish World
International Atomic Energy Agency | Atoms for Peace and Development
