इस्रायल इराण युद्ध अवघ्या 48 तासांत इस्रायलच्या प्रभावी हवाई मोहिमेमुळे जागतिक लक्ष वेधून घेत आहे.
इस्रायलने अवघ्या 48 तासांत इराणच्या पश्चिम भागावर, त्यात तेहरान शहरावर हवाई वर्चस्व मिळवले.
आता इस्रायली विमानं थेट इराणच्या हद्दीतून हल्ले करत आहेत.
यामुळे त्यांना महागड्या लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांवर अवलंबून राहावे लागत नाही.
हा मोठा रणनीतिक विजय आहे.
रशियाचे युक्रेन युद्धातील अपयश आणि इस्रायलचे यश यामध्ये स्पष्ट फरक दिसून येतो.
इस्रायल इराण युद्ध हे आधुनिक हवाई युद्धाचे नवे उदाहरण ठरले आहे.
इस्रायलने कसे साधले यश?
इस्रायलचे यश हे केवळ विमानांवर नाही, तर अचूक नियोजनावर आहे.
त्यांच्या पायलटांनी अतिशय धाडसी मोहिमा पार पाडल्या.
त्यांनी सटीक गुप्तचर माहितीच्या आधारे हल्ले केले.
F-35 जेट विमानांचा प्रभावी वापर करण्यात आला.
त्यांना इराणच्या संरक्षण यंत्रणेवर वर्चस्व मिळवता आले.
रशियाचे अपयश का?
रशियाने तीन वर्षांत युक्रेनच्या आकाशावर नियंत्रण मिळवू शकलं नाही.
त्यांचे युद्ध खंदक युद्धात अडकून पडलं.
रशियाचे हवाई दल मोठे असले तरी त्याला हवे तसे यश मिळाले नाही.
इस्रायलच्या तुलनेत रशियाचे नियोजन आणि अंमलबजावणी कमकुवत ठरली.
इराणचे हवाई संरक्षण का अयशस्वी ठरले?
इराणची हवाई संरक्षण यंत्रणा तुकड्या-तुकड्यांची होती.
रशियन S-300, चायनीज बॅटरी आणि स्थानिक प्रणाली यांचा समावेश होता.
या प्रणाली एकत्रितपणे प्रभावीपणे काम करत नव्हत्या.
इराणने हवाई संरक्षणापेक्षा क्षेपणास्त्रे आणि प्रॉक्सी गटांवर जास्त भर दिला.
इस्रायलचे बहुस्तरीय संरक्षण
इस्रायलने बहुस्तरीय संरक्षण प्रणाली विकसित केली आहे:
- आयर्न डोम: लहान पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांचा नाश.
- अॅरो-2, अॅरो-3: लांब पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र थांबवतात.
- डेव्हिड्स स्लिंग: मध्यम पल्ल्याची सुरक्षा.
- आयर्न बीम: विकसित होणारी लेझर प्रणाली.
- अमेरिकन THAAD: अमेरिकेच्या सहाय्याने तैनात.
गुप्त मोहिमांचे यश
इस्रायलने युद्ध सुरू होण्यापूर्वीच इराणच्या महत्त्वाच्या हवाई संरक्षण केंद्रांवर गुप्त ड्रोन हल्ले केले.
अनेक वरिष्ठ IRGC नेते ठार करण्यात आले.
ही रणनीती इराणला गाफील ठेवण्यात यशस्वी ठरली.
युक्रेन आणि इराणमधील तुलना
युक्रेनने रशियन आक्रमण आधीच ओळखले होते.
त्यांनी हवाई संरक्षण प्रणाली विखुरल्या होत्या.
इराण मात्र गाफील राहिले.
इस्रायलने आश्चर्याचा धक्का देत सुरुवात केली.
पुढील पाऊल
इस्रायल आता क्षेपणास्त्र प्रक्षेपकांवर हल्ले करत आहे.
त्यांचा उद्देश पुढील क्षेपणास्त्र हल्ले रोखणे आहे.
इस्रायली हवाई दल वेळेचा पुरेपूर फायदा घेत आहे.
दोन्ही बाजूंना हानी
दोन्ही बाजूंना नागरी हानी होत आहे.
तरीही सामरिकदृष्ट्या इस्रायलच्या बाजूला वेळ आहे.
शिकलो काय?
या संघर्षातून एक गोष्ट स्पष्ट झाली आहे.
ज्याच्या ताब्यात आकाश आहे, तो युद्धावर नियंत्रण मिळवतो.
