तेहरान/जेरुसलेम, 13 जून (प्रतिनिधी): इस्रायलने ‘रायझिंग लायन’ या गुप्त लष्करी मोहिमेअंतर्गत इराणवर मोठा हवाई हल्ला केला. या हल्ल्याच्या केंद्रस्थानी होते इराणची अणुऊर्जा क्षमता वाढवणारी प्रयोगशाळा आणि संशोधन केंद्रे. इस्रायल इराण अणुऊर्जा हल्ला हा अचानक, नियोजनबद्ध आणि धक्कादायक होता.
इस्रायलच्या लष्कर प्रवक्त्याने सांगितले की, “इराणकडून सातत्याने सुरू असलेले अणुहत्यारांचे संशोधन हे संपूर्ण पश्चिम आशियासाठी धोका निर्माण करत आहे. यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी आम्हाला कारवाई करावी लागली.”
इराणमध्ये हल्ल्याचे परिणाम
या हल्ल्यात:
- प्रमुख अणुशक्ती केंद्र नष्ट झाले
- ८ पेक्षा अधिक लष्करी अधिकारी ठार
- इराणचे अणुसंशोधन काही काळासाठी ठप्प झाले
इराणच्या सरकारने त्वरित प्रतिक्रिया दिली आणि इस्रायलच्या या कृतीचा तीव्र शब्दांत निषेध केला. तेहरानमधील परराष्ट्र मंत्रालयाने ही घटना आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे उल्लंघन असल्याचे सांगितले आणि संयुक्त राष्ट्रांकडे तक्रार दाखल केली.
नेतन्याहूंची प्रतिक्रिया
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी सांगितले, “आम्ही शांततेचे समर्थक आहोत, पण आमच्या सुरक्षेला आव्हान दिल्यास उत्तर देणे आमचा हक्क आहे.” इस्रायल इराण अणुऊर्जा हल्ला या वक्तव्याशी एकसंधपणे जुळतो.
जागतिक प्रतिक्रिया आणि धोका
या हल्ल्यामुळे अमेरिका, रशिया आणि चीनसह अनेक मोठ्या राष्ट्रांनी चिंता व्यक्त केली आहे. अणुऊर्जा विषयातील आंतरराष्ट्रीय करारांचे उल्लंघन होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. काही सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, हा हल्ला भविष्यात मोठ्या युद्धाचे कारण ठरू शकतो.
इस्रायल इराण अणुऊर्जा हल्ला केवळ एका देशावरचा हल्ला नसून, संपूर्ण पश्चिम आशियाच्या अस्थिरतेचे लक्षण आहे. दोन्ही देशांनी शांततेचा मार्ग स्वीकारावा आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायाने मध्यस्थी करावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.इस्रायल इराण अणुऊर्जा हल्ला घडल्यापासून जगभरातील सामरिक धोरणांमध्ये अस्वस्थता निर्माण झाली आहे. पश्चिम आशियात आधीच अस्थिरतेचं वातावरण असून या हल्ल्यामुळे परिस्थिती अधिकच गुंतागुंतीची बनली आहे. इराणने या हल्ल्यानंतर इस्रायलविरोधात कठोर शब्दांत भूमिका मांडली आहे. संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेमध्ये इराणकडून इस्रायलविरोधात औपचारिक तक्रार दाखल केली जाण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
या घटनेचा सर्वात मोठा परिणाम म्हणजे अणुशक्तीविषयक आंतरराष्ट्रीय चर्चांवर आणि करारांवर झाला आहे. २०१५ मधील ‘जॉइंट कॉम्प्रिहेन्सिव्ह प्लॅन ऑफ अॅक्शन’ (JCPOA) या कराराला आधीच मर्यादित पाठिंबा उरला असताना, अशा हल्ल्यांमुळे आणखी अडथळे निर्माण होऊ शकतात. अमेरिका आणि युरोपीय संघाने या हल्ल्याविषयी चिंता व्यक्त केली असून दोन्ही देशांना संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.
भारतातील सामरिक तज्ज्ञांनीही यावर चिंता व्यक्त करत म्हटलं आहे की, या प्रकारच्या घटनांमुळे संपूर्ण आशियाई भागात आणखी सुरक्षेची गरज निर्माण होईल. भारतासारख्या देशांनी मधस्थ भूमिका घेऊन शांततामय संवादासाठी प्रयत्न करावेत अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
या पार्श्वभूमीवर, इस्रायल इराण अणुऊर्जा हल्ला हा केवळ सामरिक नव्हे तर आर्थिक आणि सामाजिक परिणाम निर्माण करणारा ठरू शकतो. तेलाच्या किमतीत वाढ होण्याची शक्यता आहे, कारण इराण हा जगातील प्रमुख तेल उत्पादक देश आहे. यामुळे भारतासह अनेक देशांवर महागाईचा फटका बसण्याची शक्यता आहे.
