डिजिटल युगात केवळ शहरीच नव्हे, तर ग्रामीण भागातही तंत्रज्ञानाच्या वापरात मोठी क्रांती घडते आहे. विशेषतः ऑनलाइन खरेदी ग्रामीण भागात झपाट्याने वाढत आहे, हे एक सकारात्मक संकेत आहे की भारतातील गावंही हळूहळू डिजिटल व्यवहारात सहभागी होत आहेत.
जच्या डिजिटल युगात ऑनलाइन खरेदी ग्रामीण भागात झपाट्याने वाढते आहे. पूर्वी शहरी भागापुरती मर्यादित असलेली ई-कॉमर्स संस्कृती आता गावागावात पोहोचली आहे. याचे श्रेय मोबाईल इंटरनेट, वाढती स्मार्टफोनची संख्या आणि सरकारी डिजिटल मोहिमांना जाते.
Flipkart, Amazon, Meesho यांसारख्या कंपन्यांनी ग्रामीण भागासाठी खास ऑफर्स, स्थानिक भाषेतील सुविधा आणि कॅश ऑन डिलिव्हरी पर्याय दिले आहेत. त्यामुळे ग्रामीण ग्राहक आता मोबाईलवरून किराणा, कपडे, इलेक्ट्रॉनिक वस्तू सहज खरेदी करत आहेत.
याचा सकारात्मक परिणाम महिलांवरही झाला आहे. अनेक महिलांना घरातूनच खरेदी करता येत असल्यामुळे त्यांना आता आर्थिक व्यवहारात अधिक सहभाग मिळत आहे. त्याचबरोबर तरुण पिढीसाठी डिलिव्हरी पार्टनर, रीसैलिंग सारख्या नव्या संधी निर्माण झाल्या आहेत.
ऑनलाइन खरेदी ग्रामीण भागात वाढवण्यासाठी डिजिटल इंडिया अभियानाअंतर्गत इंटरनेट कनेक्टिव्हिटी वाढवली गेली. गावपातळीवर ऑप्टिकल फायबर टाकण्यात आले आहेत, जेणेकरून बँकिंग, शॉपिंग आणि सरकारी सेवा मोबाईलवर सहज उपलब्ध होतात.
तसेच, कोविड-१९ च्या काळात लोकांनी ऑनलाइन व्यवहारांवर अधिक भर दिला. त्यामुळे गावातील नागरिकही डिजिटल व्यवहारांमध्ये पारंगत होत चालले आहेत. यामुळे केवळ खरेदीच नव्हे, तर ई-पेमेंट, UPI वापराचे प्रमाणही वाढले आहे.
ग्रामीण भागातील ही डिजिटल क्रांती शाश्वत राहण्यासाठी स्थानिक भाषेतील डिजिटल साक्षरता वाढवणे, महिलांचा सहभाग प्रोत्साहन देणे आणि इंटरनेट सेवा अधिक दर्जेदार करणे गरजेचे आहे. ऑनलाइन खरेदी ग्रामीण भागात येणाऱ्या काळात अधिक व्यापक होणार यात शंका नाही.
