💼 Mastek मध्ये नैसर्गिक घट, पण सक्तीची नोकरकपात नाही
IT क्षेत्रात सुरू असलेल्या बदलाच्या लाटेत अनेक कंपन्यांमध्ये कर्मचाऱ्यांच्या संख्येत घट होत आहे. मात्र Mastek या मध्यम आकाराच्या IT कंपनीने वेगळा दृष्टिकोन स्वीकारला आहे. गेल्या वर्षभरात कंपनीतील कर्मचारीसंख्या 5,500 वरून 4,800 पर्यंत खाली आली आहे. परंतु कंपनीचे CEO उमंग नाहटा यांनी स्पष्ट केले की ही घसरण नैसर्गिक आहे आणि यामागे कोणतीही सक्तीची नोकरकपात नाही.
📉 नैसर्गिक घसरण म्हणजे काय?
उमंग नाहटा यांनी सांगितले की ही घसरण मुख्यतः कर्मचाऱ्यांच्या स्वयं-निर्णयामुळे झाली आहे. काही अपवाद वगळता, बहुतेक कर्मचारी स्वयंहून नोकऱ्या सोडून गेले. कंपनीने त्यांच्या जागी नवीन भरती करण्याचे टाळले आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की, “आम्ही 2% किंवा 5% नोकरकपात करण्याचा कोणताही विचार करत नाही.”
🧠 TCS प्रकरणाची पार्श्वभूमी
Mastek चे हे विधान अशा वेळी आले आहे जेव्हा TCS सारख्या मोठ्या IT कंपनीने 12,000 कर्मचाऱ्यांची म्हणजेच सुमारे 2% नोकरकपात करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे IT क्षेत्रात AI आणि ऑटोमेशनमुळे नोकऱ्यांचा धोका वाढत असल्याच्या चर्चांना सुरुवात झाली होती.
🚀 AI कौशल्यांमध्ये Mastek चे पुढाकार
नाहटा यांनी सांगितले की Mastek मध्ये जवळपास संपूर्ण कर्मचारी AI संबंधित कौशल्यांमध्ये प्रशिक्षित झाले आहेत. कंपनीचे बहुतांश प्रोजेक्ट्स आता डिजिटल स्वरूपाचे आहेत. एप्रिल ते जून या तिमाहीत कंपनीने $16 मिलियन डॉलरचे AI आधारित प्रोजेक्ट्स मिळवले आहेत.
🎯 भविष्याचा रोडमॅप
Mastek युनायटेड किंगडम व उत्तर अमेरिका या बाजारांमध्ये उत्तम कामगिरी करत आहे. कंपनीचे लक्ष्य आता प्रत्येक कर्मचाऱ्याकडून अधिक उत्पन्न मिळवणे हे आहे. तसेच, कंपनी नवीन कंपन्या विकत घेण्याचा विचार करत आहे, विशेषतः ज्या AI व डिजिटल टेक्नोलॉजी क्षेत्रात काम करत आहेत.
💼 AI आधारित सेवा: लघु-स्तर क्लायंटसाठी खास
मोठ्या IT कंपन्यांप्रमाणे नव्हे, तर Mastek मध्यम स्तराच्या क्लायंटसाठी outcome-based AI सेवा देण्यावर भर देत आहे. या कंपन्या सामान्यतः मोठ्या सिस्टीम इंटिग्रेटर्सशी व्यवहार करत नाहीत, त्यामुळे Mastek त्यांच्यासाठी एक चांगला पर्याय ठरतो.
🛍 शेअर मार्केट आणि कंपनीची ओळख
Mastek ने 30 वर्षांचा शेअर बाजारातील प्रवास नुकताच पूर्ण केला. NSE वर कंपनीने बेल वाजवून हे यश साजरे केले. मात्र शेअरची किंमत गेल्या काही महिन्यांत घटली आहे. यावर CEO म्हणाले की, ही समस्या ‘परफॉर्मन्स’ ऐवजी ‘परसेप्शन’ ची आहे. अन्य समकक्ष कंपन्यांपेक्षा Mastek चे शेअर ‘लो मल्टिपल्स’ वर ट्रेड होत आहेत.
🧾 1. “Reskilling” आणि “Upskilling” धोरण
Mastek ने आपल्या कर्मचाऱ्यांना AI व क्लाउडसारख्या अत्याधुनिक कौशल्यांमध्ये प्रशिक्षित करण्यावर भर दिला आहे. कंपनीने आतापर्यंत 80% पेक्षा अधिक कर्मचाऱ्यांना upskill केले आहे. हे धोरण केवळ कर्मचाऱ्यांच्या क्षमतेत वाढ करत नाही, तर कंपनीला नवीन प्रोजेक्ट्स स्वीकारण्यासही सज्ज करते.
📊 2. कंपनीच्या आर्थिक कामगिरीवर याचा परिणाम
कंपनीने जरी कर्मचारीसंख्येत घट नोंदवली असली, तरी महसूल व नफा या दोघांतही स्थिरता कायम आहे. एप्रिल-मे-जून तिमाहीत कंपनीने ₹721 कोटींचा महसूल नोंदवला असून नफा ₹92 कोटींच्या आसपास आहे. हे दर्शवते की कार्यक्षमता आणि उत्पादनक्षमतेमध्ये वाढ झाली आहे.
🌍 3. जागतिक बाजारातील Mastek ची स्थिती
Mastek ची मोठी क्लायंट बेस युनायटेड किंगडम, अमेरिकेत आहे.
या बाजारात कंपनीला NHS, सरकारी एजन्सी आणि डिजिटल बँकिंग सेक्टरकडून मोठे प्रोजेक्ट मिळाले आहेत.
यामुळे जागतिक पातळीवर कंपनीची स्थिती बळकट झाली आहे.
🏢 4. कर्मचार्यांच्या मनोबलावर परिणाम
सक्तीची नोकरकपात न झाल्यामुळे कर्मचाऱ्यांचे मनोबल टिकून आहे.
अनेक कंपन्यांत layoffs मुळे भीतीचे वातावरण असते, मात्र Mastek मध्ये पारदर्शक धोरणांमुळे कामगार समाधानी आहेत.
यामुळे कंपनीमध्ये employee retention चा दरही चांगला आहे.
🔄 5. Flexi Work आणि Hybrid Culture
Mastek ने post-pandemic काळात Hybrid Work Culture स्वीकारले आहे.
कंपनी कर्मचाऱ्यांना घरून व कार्यालयातून दोन्ही पर्याय देते.
हे धोरण अनेक IT कर्मचाऱ्यांना आकर्षित करत आहे. तसेच, यामुळे कंपनीचे खर्चही नियंत्रित राहतात.
💬 6. CEO उमंग नाहटा यांचे आणखी मुद्दे
नाहटा यांनी सांगितले की, “IT उद्योगाच्या बदलत्या स्वरूपात आपण adaptation करण्याशिवाय पर्याय नाही.
आम्ही केवळ AI वापरण्यावर भर देत नाही, तर Ethical AI विकासावरही लक्ष केंद्रीत करत आहोत.”
त्यांनी सांगितले की, कंपनीचा उद्देश म्हणजे केवळ उत्पन्न वाढवणे नाही, तर दीर्घकालीन मूल्य निर्माण करणे आहे.
