मुंबई, ता. ९ –महाराष्ट्रात यावर्षी मॉन्सून रखडणार असल्याचे हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे. जून महिन्याच्या सुरुवातीस येणाऱ्या पावसाचा अद्याप काही ठावठिकाणा नाही. त्यामुळे राज्यातील बहुतांश भागांत उष्णतेची लाट जाणवते आहे. शेतकरी वर्गात पेरणीबाबत संभ्रमाची स्थिती निर्माण झाली आहे.मॉन्सून रखडणार असल्याचा हवामान खात्याचा स्पष्ट अंदाज आहे. महाराष्ट्रात जूनच्या पहिल्या आठवड्यात येणारा पाऊस रखडला असून अनेक भागांमध्ये कोरडे हवामान जाणवत आहे. त्यामुळे नागरिकांमध्ये आणि शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
भारतीय हवामान विभागाच्या (IMD) माहितीनुसार, १५ जूनपर्यंत मॉन्सूनचा प्रवास रखडलेला राहील. या काळात काही भागांमध्ये प्री-मॉन्सून स्वरूपाचा पाऊस होण्याची शक्यता आहे, परंतु तो मुख्य मॉन्सून नसल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे. रखडलेला पाऊस म्हणजेच पावसाचा नियमित कालावधीपेक्षा उशीराने होणारा आगमन.
हवामानातील या विलंबामुळे, राज्यातील अनेक भागांत तापमानात वाढ होणार आहे. कोकण, मराठवाडा, विदर्भ आणि खानदेश भागांत तापमान ३८–४० अंश सेल्सिअसपर्यंत जाण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे नागरिकांनी विशेष काळजी घ्यावी.
कृषी विभागाकडून शेतकऱ्यांना सल्ला देण्यात आला आहे की त्यांनी पेरणीची घाई करू नये. कोरडवाहू भागांतील शेतकऱ्यांनी विशेषत: पावसाचे ठोस आगमन होईपर्यंत वाट पाहावी. पेरणी लवकर केल्यास बी आणि खतांचा अपव्यय होण्याची शक्यता आहे.
मॉन्सून रखडणार हे निश्चित असून, नागरिकांनी आणि शेतकऱ्यांनी IMD च्या अधिकृत संकेतस्थळावर महाराष्ट्रात यंदा जूनच्या पहिल्या आठवड्यात मॉन्सून दाखल होण्याची शक्यता असताना तो रखडल्याचे हवामान खात्याने जाहीर केले आहे. त्यामुळे संपूर्ण राज्यात तापमानात वाढ होण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
मे अखेरीस काही ठिकाणी मॉन्सूनपूर्व पावसाने हजेरी लावली असली तरी तो खरा मॉन्सून नव्हता, असे स्पष्ट करण्यात आले आहे. सध्या हवामानात बदल दिसून येत असले तरी १५ जूनपर्यंत संपूर्ण राज्यात नियमित पाऊस अपेक्षित नाही.
हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, कोकण किनारपट्टी वगळता राज्यातील बहुतांश भागांत उष्णतेची लाट अनुभवली जाईल. पुणे, मराठवाडा, विदर्भ भागात ४० अंश सेल्सिअसच्या आसपास तापमान पोहोचत आहे.
शेतकऱ्यांना सल्ला:
कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना आवाहन केले आहे की, कोरडवाहू शेतीसाठी अद्याप पेरणी करणे टाळावे. पाऊस नियमित झाल्यावरच पेरणी करावी. अन्यथा नुकसान होण्याची शक्यता आहे.
शहरांमध्ये स्थिती:
मुंबई, पुणे, नाशिकमध्ये ढगाळ वातावरण असून, काही ठिकाणी हलक्या सरी पडत आहेत. मात्र, हवामान विभागाने हे ‘मॉन्सून’ नसून फक्त “स्थानीय बदल” असल्याचे सांगितले आहे.
सामान्यतः जूनच्या पहिल्या आठवड्यात मॉन्सूनचा प्रवेश राज्यात होतो. मात्र, यंदा हवामानातील बदलामुळे मॉन्सूनने उशिराचा पत्ता घेतला आहे. राज्यातील अनेक भागांमध्ये अजूनही कोरडे वातावरण आहे आणि यामुळे नागरिकांसह शेतकरीही चिंतेत आहेत.
हवामान विभागाच्या (IMD) अंदाजानुसार, मॉन्सूनचा पुढील प्रवास कमकुवत झाला असून, किमान १५ जूनपर्यंत महाराष्ट्रात मुसळधार पावसाची शक्यता कमी आहे. या दरम्यान केवळ काही भागांमध्ये प्री-मॉन्सून स्वरूपाच्या सरी कोसळण्याची शक्यता आहे, मात्र याचा शेतीसाठी फारसा उपयोग होणार नाही. मॉन्सून रखडणे म्हणजेच नैसर्गिक पावसाच्या आगमनात विलंब होणे, जे पेरणीच्या दृष्टीने मोठा धोका निर्माण करू शकतो.
🌡 तापमानवाढीचा इशारा
मॉन्सूनच्या विलंबामुळे राज्यातील अनेक भागांमध्ये तापमानात मोठी वाढ होणार आहे. कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भात तापमान ४० अंशांपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता आहे. वाढते तापमान आणि कोरडे हवामान यामुळे लोकांमध्ये उष्णतेचे लक्षणे, घाम, डिहायड्रेशन, आणि ऊष्माघात यांची भीती वाढली आहे.
👨🌾 शेतकऱ्यांसाठी सल्ला
कृषी विभागाकडून स्पष्ट सूचित करण्यात आले आहे की, शेतकऱ्यांनी कोणतीही पेरणी किंवा लागवड तातडीने करू नये. विशेषतः कोरडवाहू शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांनी पावसाचे ठोस आगमन होईपर्यंत वाट पाहावी. पावसाचा अचूक अंदाज घेऊनच पेरणी केल्यास उत्पन्नात वाढ होईल आणि नुकसान टळेल.
📍 कोणत्या भागांवर परिणाम?
- पश्चिम महाराष्ट्र: पुणे, सातारा, सोलापूर भागात उन्हाचा जोर अधिक जाणवतो आहे.
- विदर्भ: नागपूर, अकोला, चंद्रपूर येथे तापमान सतत वाढत आहे.
- मराठवाडा: औरंगाबाद, लातूर, बीड येथे शेतकरी चिंतेत आहेत.
- कोकण: रायगड, सिंधुदुर्ग भागांत प्री-मॉन्सून सरी झाल्या, पण मुख्य पाऊस नाही.
🌧 IMD चा अधिकृत अंदाज काय सांगतो?
भारतीय हवामान विभागाने (IMD) सांगितले आहे की अरबी समुद्रात निर्माण होणाऱ्या हवेच्या दाबातील चढ-उतारामुळे मॉन्सूनचा वेग मंदावला आहे. परिणामी, पाऊस उशिराने पोहोचणार आहे. दरम्यान, मान्सून लवकरच सक्रिय होईल पण त्याला अजून काही दिवस लागणार असल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
