नमामी गोदावरी उपक्रम ठप्पझाल्याची माहिती पर्यावरणमंत्री पंकजा मुंडे यांनी नुकतीच दिली आहे. निधीअभावी हा प्रकल्प सध्या अर्धवट स्थितीत थांबलेला आहे. प्रशासन आणि लोकप्रतिनिधींमध्ये समन्वय नसल्यामुळे कार्यवाहीस अडथळा येतो आहे.
नमामी गोदावरी उपक्रम ठप्प आहे हे एक गंभीर प्रश्न बनला आहे.
गोदावरी नदी स्वच्छ करण्यासाठी सुरु झालेला नमामी गोदावरी उपक्रम सध्या ठप्प आहे.
नागरिकांच्या अपेक्षा असूनही नमामी गोदावरी उपक्रम ठप्प राहणे हे चिंतेचे आहे.
🏞️ ‘नमामी गोदावरी’ची संथ वाटचाल
राज्यात गोदावरी व चंद्रभागा नदीसारख्या महत्त्वाच्या नद्यांचे संवर्धन आणि पुनरुज्जीवन यासाठी केंद्राच्या ‘नमामी गंगे’ योजनेंवर आधारित उपक्रम राबवले जात आहेत.
मात्र या उपक्रमांना अपेक्षित गती मिळालेली नाही, हे स्पष्ट करत मंत्री पंकजा मुंडे यांनी चिंता व्यक्त केली.
🤝 औद्योगिक क्षेत्रात प्रदूषण नियंत्रण गरजेचे
मुंडे यांनी औद्योगिक क्षेत्रातील उत्तरदायी व प्रदूषणविरोधी धोरणे राबविण्याची गरज अधोरेखित केली.
विशेषतः नाशिक परिसरात ‘रेड झोन’ हद्दीतील निर्बंध कमी करत, तंत्रशुद्ध पद्धतीने कारखाने व उद्योग सुरू ठेवावेत, असे त्यांनी सुचवले.
🧪 सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्पांची अडचण
नाशिकसह इतर भागांतील सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रे (STP आणि CETP) अद्याप रखडल्याची माहिती त्यांनी दिली.
या प्रकल्पांसाठी उद्योजकांकडून निधी मागवण्याची अडचण असून, सरकारने आपला वाटा वाढवावा अशी मागणी NIMA व उद्योजकांनी केली.
💰 MPCB चा हिस्सा वाढवण्याचे आश्वासन
MPCB सध्या प्रकल्पासाठी 5% निधी देते. हा हिस्सा 10% करण्याचे आश्वासन मंत्री मुंडे यांनी दिले. उर्वरित 70% MIDC व 20% उद्योजकांकडून अपेक्षित आहे.
🚨 प्रदूषण करणाऱ्या उद्योगांवर ED ची कारवाई
मुंडे यांनी राज्यातील 52% सांडपाणी प्रक्रिया न झाल्याची माहिती दिली. अशा उद्योगांवर ED द्वारे कारवाई करण्यात येईल, असा इशारा त्यांनी दिला.
नुकत्याच अहवालानुसार 48% सांडपाणी प्रक्रिया न करता नद्यांत सोडले जात आहे.
📢 महत्त्वपूर्ण मुद्दे उपस्थित
कार्यक्रमात भाजप नेते लक्ष्मण सवजी यांनी कुंभमेळ्यासाठी गोदावरी स्वच्छतेचा मुद्दा मांडला.
AIMA चे अध्यक्ष ललित बूब यांनी अपूर्ण व रखडलेल्या औद्योगिक पायाभूत सुविधांचा उल्लेख केला.
🧩 एकत्रित प्रयत्नांची गरज
मुंडे यांनी सांगितले की, पायाभूत सुविधांतील कमतरता आणि पर्यावरणीय आव्हाने हाताळण्यासाठी शासन, उद्योजक, आणि स्थानिक स्वराज्य संस्था यांनी एकत्रितपणे काम करणे आवश्यक आहे.
🏛️ धोरणात्मक पातळीवर निर्णयांची गरज
CETP प्रकल्प आणि इतर औद्योगिक सांडपाणी व्यवस्थापनासाठी केंद्र व राज्य सरकारच्या सहकार्याची नितांत गरज आहे. अमृत योजनेत नाशिकचा समावेश करण्याची मागणीही यावेळी झाली.
👥 उपस्थित प्रमुख व्यक्ती
- सेमा हिरे, आमदार
- प्रांतीय अधिकारी लिम्बाजी भद
- निमा अध्यक्ष अशोक नाहर
- एआयएमए अध्यक्ष ललित बूब
- बीजेपी नगरसेवक एकनाथ शिंदे
- राजेंद्र राजपूत, MPCB
🔸 गोदावरी नदीचे महत्त्व
गोदावरी ही भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाची सर्वात लांब नदी आहे. महाराष्ट्र, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश, छत्तीसगड आणि ओडिशामध्ये तिचा प्रवाह आहे. धार्मिक दृष्टिकोनातूनही गोदावरीला अत्यंत पवित्र मानले जाते.
🔸 उपक्रमाची सुरुवात आणि उद्दिष्टे
नमामी गोदावरी उपक्रमाची सुरुवात Namami Gange योजनेच्या धर्तीवर करण्यात आली होती. या योजनेंतर्गत नदी स्वच्छता, घाट सौंदर्यीकरण, मलनिस्सारण यंत्रणा उभारणे हे प्रमुख उद्दिष्ट होते.
🔸 पंकजा मुंडे यांचे वक्तव्य
पंकजा मुंडे यांनी स्पष्ट सांगितले की, निधी मिळूनही प्रकल्प ठप्प आहे. प्रशासन आणि स्थानिक यंत्रणांमध्ये समन्वयाचा अभाव असल्याचे त्यांनी नमूद केले. त्यांनी हा मुद्दा विधानसभेतही उपस्थित करण्याची घोषणा केली.
🔸 विरोधकांचे आरोप
विरोधकांनी सरकारवर गंभीर आरोप केले आहेत. “हे प्रकल्प केवळ घोषणाबाजीत अडकले आहेत,” असा टोला त्यांनी लगावला. निधीचा योग्य वापर न झाल्याचा आरोप त्यांनी केला.
🔸 पुढील वाटचाल काय?
पर्यावरण विभागाने जिल्हास्तरावर आढावा घेण्यास सुरुवात केली आहे. नवीन नियोजनात नदीकाठी हरित पट्टा वाढविणे, जैवविविधता संवर्धन केंद्र सुरू करणे, आणि जलप्रदूषण नियंत्रण हे मुद्दे समाविष्ट करण्यात येणार आहेत.
🔸 जनतेचा प्रतिसाद
स्थानिक नागरिकांनी आणि पर्यावरणप्रेमींनी संताप व्यक्त केला आहे. “गोदावरी आमच्या जीवनरेषा आहे. सरकारने याकडे गांभीर्याने पाहावं,” अशी मागणी केली जात आहे.
