दिल्ली NCR मधील एका तरुण आयटी अभियंत्याने नुकतेच ऑनलाइन मंचावर आपला अनुभव सांगितला. त्याचा पगार जवळपास 30 लाख रुपये वार्षिक आहे. तरीसुद्धा तो सध्या गंभीर मानसिक ताण, थकवा आणि आरोग्य समस्यांचा सामना करत आहे. नोकरीची संस्कृती इतकी कठोर आहे की तो सध्या ती नोकरी सोडण्याचा गंभीरपणे विचार करत आहे.
कामाचा पहिल्याच दिवसापासून ताण
त्याच्या मते, नोकरीच्या पहिल्या दिवशीच तणावाची सुरुवात झाली. कामाचा ओघ आणि दडपण दिवसेंदिवस वाढत गेले. सुरुवातीला थोडीशी अस्वस्थता जाणवली. पण नंतर ती चिंता, डोकेदुखी आणि सततचा थकवा यामध्ये बदलली. तो म्हणतो की, “या वयात मी ऊर्जा आणि आवेशाने काम करायला हवे होते. पण त्याऐवजी रोजची थकवा, चिडचिड आणि असहाय्यता माझ्यासोबत राहते.”
सणासुदीला देखील सुट्टी नाही
त्याने सांगितले की, कंपनीतील कामकाज अत्यंत कठोर आणि कडक नियमांवर आधारित आहे. इतर कंपन्या सणासुदीच्या दिवशी सुट्टी देतात. पण इथे मोठ्या सणांच्या दिवशी देखील काम करण्यास भाग पाडले जाते. इतकेच नव्हे, आजारी पडल्यावर दिलेली “सिक लीव्ह” प्रत्यक्षात “वर्क फ्रॉम होम” मध्ये बदलते. म्हणजेच विश्रांती मिळत नाही, फक्त घरून काम करावे लागते.
आरोग्यावर गंभीर परिणाम
तो सांगतो की या कठोर वातावरणामुळे त्याला डोकेदुखी, अस्वस्थता आणि सततचा मानसिक ताण जाणवतो. काही वेळा हा ताण इतका वाढतो की साध्या गोष्टींसाठीसुद्धा निर्णय घेणे कठीण होते. झोप कमी होते आणि वैयक्तिक जीवनावर त्याचा परिणाम दिसतो.
पगार असूनही असमाधान
30 लाख वार्षिक पगार ऐकून अनेकांना ही नोकरी “स्वप्नवत” वाटेल. पण त्याच्या मते पैसा सर्वकाही नसतो. आरोग्य आणि मानसिक शांती अधिक महत्त्वाची आहे. “उच्च पगार असूनही माझे आरोग्य बिघडत असेल, तर त्याचा काय उपयोग?” असा तो प्रश्न विचारतो.
इतर सहकाऱ्यांचे अनुभव
ऑनलाइन समुदायात अनेकांनी प्रतिक्रिया दिल्या. अनेकांनी लिहिले की त्यांनी देखील अशाच प्रकारच्या तणावपूर्ण कामाचा अनुभव घेतला आहे.
काहींनी सल्ला दिला की नोकरी सोडण्यापूर्वी दुसरी नोकरी शोधावी. तर काहींनी स्पष्ट केले की, “पैसा महत्त्वाचा आहे, पण आरोग्य जास्त महत्त्वाचे आहे.”
नोकरी सोडण्याचा विचार
सध्या तो अभियंता या नोकरीत राहण्याबाबत संभ्रमात आहे. एकीकडे पगार आणि करिअर आहे, तर दुसरीकडे मानसिक आरोग्याचा प्रश्न आहे.
तो म्हणतो की, “मी दुसरी नोकरी न मिळवता ही नोकरी सोडली, तरी मला माझ्या आरोग्याला प्राधान्य द्यावेच लागेल.”
आयटी उद्योगातील एक सर्वसाधारण समस्या
या घटनेतून एक व्यापक प्रश्न पुढे येतो – भारतातील आयटी उद्योगात कामकाजाच्या संस्कृतीत संतुलनाचा अभाव आहे का? अनेक कंपन्या 5 दिवस ऑफिसमध्ये हजेरी लावायला भाग पाडतात.
हायब्रिड किंवा लवचिक धोरणे नसल्याने कर्मचाऱ्यांना मानसिक ताण येतो.
तज्ज्ञांचे मत
मानसोपचार तज्ज्ञांच्या मते, अशा परिस्थितीत कर्मचाऱ्यांनी स्वतःसाठी वेळ द्यायला हवा.
फक्त पगाराच्या मोहामुळे मानसिक आरोग्याकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक आहे.
काम आणि वैयक्तिक आयुष्य यामध्ये संतुलन राखणे आवश्यक आहे.
ऑनलाइन समुदायाचा सल्ला
काहींनी सल्ला दिला की, “नोकरी सोडण्याआधी दुसऱ्या संधी शोधा. पण आरोग्याला प्राधान्य द्या.”
तर काहींनी लिहिले की, “जर कंपनी लवचिक धोरण आणत नसेल, तर नोकरी बदलणे हाच एकमेव मार्ग आहे.”
या प्रकरणातून शिकण्यासारखे
- पगार सर्वकाही नसतो.
- कठोर कामकाज संस्कृती आरोग्यावर गंभीर परिणाम करू शकते.
- मानसिक आरोग्याला प्राधान्य द्यायला हवे.
- संतुलन नसलेल्या नोकरीत राहणे भविष्यासाठी धोकादायक आहे.
