नेवासा तालुक्यातील करजगाव येथे ग्रामसेवक बाजीराव बावचे यांनी विषारी औषध घेऊन आत्महत्या केल्यानंतर गावात तीव्र संताप व्यक्त होत आहे. मृत्यूला कारणीभूत ठरलेल्या अधिकाऱ्यांवर तत्काळ गुन्हा दाखल करण्याची मागणी ग्रामस्थ आणि नातेवाईकांनी केली आहे.
गावातील शेकडो नागरिक, नातेवाईक व स्थानिक नेत्यांनी सोमवारी सकाळी करजगाव पोलिस ठाण्यासमोर एकत्र येऊन आंदोलन छेडले. यात धनगर समाजाचे नेते, तसेच अनेक महिला व तरुणांचा सहभाग होता. आंदोलनादरम्यान जबाबदार अधिकाऱ्यांवर कारवाई न झाल्यास तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशारा देण्यात आला.
माहितीनुसार, गावात झालेल्या ग्रामपंचायत बैठकीत झालेल्या वादानंतर बाजीराव बावचे यांनी मानसिक तणावाखाली विषारी औषध प्राशन केल्याची माहिती मिळते. याप्रकरणी संबंधित अधिकाऱ्यांवर कारवाई करण्यासाठी गावकऱ्यांनी पोलिसांकडे ठोस मागणी केली.
दरम्यान, पोलिसांनी या घटनेचा तपास सुरू केला असून, चौकशीनंतर पुढील कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असे आश्वासन दिले आहे.
घटनेची पार्श्वभूमी
करजगाव हे नेवासा तालुक्यातील एक महत्वाचे गाव असून, येथील ग्रामपंचायत कारभारात गेल्या काही महिन्यांपासून तणावाचे वातावरण होते. गावातील पाणीपुरवठा, रस्त्यांची कामे, निधीचे वाटप आणि कंत्राटी कामांवरून वारंवार वाद होत होते. ग्रामसेवक म्हणून बाजीराव बावचे यांची प्रतिमा प्रामाणिक, मेहनती आणि कर्तव्यनिष्ठ अशी होती. परंतु, अलीकडील बैठकीत झालेल्या तीव्र शब्दिक वादामुळे त्यांच्यावर मानसिक दबाव वाढल्याचे सांगितले जाते.
गावकऱ्यांचा संताप का वाढला?
ग्रामसेवकाच्या मृत्यूबाबत गावकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, काही उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांच्या दबावामुळे व अन्यायकारक वर्तनामुळे ही घटना घडली. त्यांना वारंवार अपमानास्पद शब्द ऐकावे लागले आणि कामात अडथळे निर्माण करण्यात आले. हे सर्व सहन न झाल्याने त्यांनी अतिशय टोकाचा निर्णय घेतला, असे नातेवाईकांचे म्हणणे आहे.
आंदोलनाचे स्वरूप आणि मागण्या
आंदोलनादरम्यान ग्रामस्थांनी पुढील मागण्या केल्या:
- संबंधित अधिकाऱ्यांवर तत्काळ गुन्हा दाखल करावा.
- मृत ग्रामसेवकाच्या कुटुंबाला आर्थिक मदत व नोकरीची हमी द्यावी.
- ग्रामपंचायत कारभारातील गैरव्यवहारांची चौकशी करण्यासाठी स्वतंत्र समिती नेमावी.
- अशा घटनांची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी कायदेशीर बदल करावेत.
राजकीय प्रतिक्रिया
घटनेवर स्थानिक आणि जिल्हास्तरीय नेत्यांनीही प्रतिक्रिया दिल्या. काहींनी ही घटना प्रशासनाच्या उदासीनतेचा परिणाम असल्याचे म्हटले तर काहींनी ग्रामपंचायत पातळीवरील सत्तासंघर्षाला कारणीभूत ठरवले. विधानसभेत हा मुद्दा उपस्थित करण्याची शक्यता व्यक्त होत आहे.
कायदेशीर प्रक्रिया आणि पुढील पावले
पोलिस सूत्रांच्या माहितीनुसार, घटनास्थळी पंचनामा करण्यात आला असून मृतदेहाचे शवविच्छेदन करण्यात आले आहे. अहवाल आल्यानंतरच पुढील कारवाई ठरवली जाईल. मृत्यूपूर्वी लिहिलेल्या कोणत्याही चिठ्ठीचा शोध घेतला जात आहे. अशा प्रकारच्या घटनांमध्ये भारतीय दंड संहितेच्या कलम 306 (आत्महत्येस प्रवृत्त करणे) अंतर्गत गुन्हा नोंदवला जाऊ शकतो.
मानसिक आरोग्याचा मुद्दा
या घटनेतून ग्रामपंचायत कर्मचाऱ्यांच्या मानसिक आरोग्याचा मुद्दा पुढे आला आहे. सरकारी सेवेत कार्यरत असताना अनेकदा अधिकाऱ्यांना अनावश्यक दबाव, अपमान आणि राजकीय हस्तक्षेप सहन करावा लागतो. मानसिक आरोग्याबाबत जागरूकता वाढवणे आणि कर्मचाऱ्यांना समुपदेशन सुविधा उपलब्ध करून देणे, ही काळाची गरज असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
पूर्वीच्या अशाच घटना
राज्यात यापूर्वीही अनेक ठिकाणी ग्रामपंचायत कर्मचारी, शिक्षक आणि सरकारी सेवकांनी मानसिक तणावाखाली टोकाची पावले उचलल्याच्या घटना घडल्या आहेत. 2023 मध्ये साताऱ्यातील एका ग्रामसेवकानेही अशा प्रकारे आत्महत्या केली होती. प्रत्येक वेळी चौकशीची आश्वासने दिली जातात, पण ठोस सुधारणा क्वचितच घडते.
गावकऱ्यांचे पुढील पाऊल
जर लवकरच ठोस कारवाई झाली नाही तर गावकरी तालुका स्तरावर आणि जिल्हा मुख्यालयात मोठ्या प्रमाणावर मोर्चा काढण्याची योजना आखत आहेत. सोशल मीडियावरही या घटनेबाबत मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू आहे.
